Lombardia

Lombardia - kraj:

Włochy

      Gdy słyszysz "Italia" najczęściej stają ci przed oczyma weneckie gondole, rzymskie Koloseum, czy krzywa wieża w Pizie… na policzkach czujesz morską bryzę, a podniebienie rozkosznie smakuje południowych win.. Wielu – nie bez powodu - Włochy kojarzą się również z dobrą zabawą i świetną kuchnią. Niezależnie czy i ile razy byłeś już we Włoszech, wakacje spędzone na południu Europy to niezapomniane doświadczenie – zarówno dla weteranów podróży, zapalonych miłośników historii, jak i amatorów śródziemnomorskich uciech i zabaw. Dlatego zapraszam Was w wirtualną podróż po słonecznej Italii, pełną przygód, aromatu włoskich oliwek i smaku oregano… kto wie, być może któreś z was podczas tych wakacyjnych miesięcy przeniesie się na Półwysep Apeniński nie tylko w wyobraźni…

Północ nie tylko dla narciarzy
      Już na wstępie należy zaznaczyć, że włoskie Dolomity i Górną Adygę (zwaną również Południowym Tyrolem) kochają wszyscy – od miłośników górskich wędrówek, aż po wielbicieli zimowych sportów, którzy od pierwszego dnia lata zaczynają wypatrywać… pierwszych płatków śniegu! Tętniące życiem kurorty narciarskie, przystępne jak na Europę Zachodnią ceny, a przede wszystkim niezapomniana atmosfera – to wszystko sprawia, że sezon w Alpach trwa cały rok. Turyści chętnie zatrzymują się w Trydencie i pobliskich ośrodkach narciarskich, takich jak chociażby bogaty w różnorakie tradycje St. Ulrich, czy uzdrowisko Meran. Obie miejscowości bogate są w zabytki i atrakcje dla letników, dlatego wypoczynek w okolicach Trydentu to doskonały pomysł także podczas słonecznych miesięcy.
      Kiedy już przedrzemy się przez pasmo cudownych Alp, czeka na nas przygoda z Wenecją, której chyba nikomu nie trzeba specjalnie reklamować. Philippe de Commynes – francuski dyplomata czasów oświecenia powiedział niegdyś: "Wenecja jest najwspanialszym z miast jakie kiedykolwiek widziałem, najbardziej gościnnym dla posłów i cudzoziemców, i rządzonym najmądrzej."I choć obawiam się, że gdyby Commynes żył w czasach obecnych o polityce (nie tylko weneckiej) wcale by się w takich superlatywach nie wysławiał, to jasnym jest, iż Wenecja – jak większość świetnych miast Półwyspu – nie straciła ani trochę ze swej gościnnej, międzynarodowej atmosfery.
      Zwiedzając miasto koniecznie należy udać się w podróż gondolą, przespacerować się po placu św. Marka oraz "zaliczyć" rejs na oddaloną o zaledwie kilka minut jazdy tramwajem wodnym, pełną niespodzianek wysepkę Burano. Warto wiedzieć, że na tej liczącej około 4 tysiące mieszkańców wysepce nie znajdziemy dwóch domów pomalowanych na ten sam kolor. Kaprys? Wcale nie. Obecnie to lokalne władze decydują o barwach tynku domów prywatnych.
      Przejeżdżając przez rejon Veneto (Wenecja Euganejska) nie sposób ominąć też Weronę i to nie tylko ze względu na słynny dom Julii. Werona to przede wszystkim tętniąca życiem stolica sztuki, bogata – nie tylko w przenośni, ale i dosłownie. Swój sukces miasto zawdzięcza korzystnemu usytuowaniu i sprzyjającym zawirowaniom historycznym. Już w starożytności stanowiło węzeł komunikacyjny, a w XIII wieku za czasów rządów rodu Scaligeri, Werona zasłynęła z zapierającej dech w piersiach architektury, co więcej wiele z powstałych wtedy budynków można podziwiać po dziś dzień. Ogromną część zabytków Werona zawdzięcza również Austriakom. To właśnie pod panowaniem austriackim rozwinęło się budownictwo wojskowe, w tym np. zamek św. Piotra.
      Alpejskie kurorty, Wenecja i Werona to rzez jasna tylko część uroków północnej Italii. Dwutygodniowy urlop to stanowczo za mało by zwiedzić wszystkie interesujące zakątki regionu, ale wystarczająco by wypocząć w słonecznym blasku plaż i jednocześnie choć trochę oswoić się z włoską kulturą i historią. Na północy warto również odwiedzić Piemont, Lombardię i słynny Mediolan oraz Jezioro Garda – raj dla kajakarzy i amatorów sportów wodnych. Kwatery prywatne, apartamenty oraz kampingi znane są tam głownie z wyjątkowo przystępnych cen oraz przyjaznego otoczenia dla rodzin z dziećmi i młodzieży. Rozliczne parki rozrywki, zjeżdżalnie i rollecostery, a nawet delfinaria bez wątpienia uczynią wczasy we Włoszech pełnymi różnorakich atrakcji. W przypadku niepogody, czy "przesytu" miejscowymi atrakcjami, zarówno Piemont jak i Jezioro Garda to doskonałe punkty wypadowe dla wycieczek fakultatywnych, chociażby do wspomnianej wcześniej Wenecji, Werony, ale także do Rzymu. Ponadto Garda to jezioro graniczne, można więc wybrać się na wycieczkę do pobliskiej Lotaryngii.

Romantyczna Toskania i zabytkowy Rzym
      Czas już jednak najwyższy opuścić rejony północy, bowiem na horyzoncie jawi się owiana legendą Toskania - Otoczona rozlicznymi urokliwymi wyspami, pełna zabytków, czaru i chyba najlepszych w całych Włoszech pizzerii. To właśnie w Toskanii, w miasteczku Massa powstała najdłuższa pizza świata – jej długość przekraczała 400 metrów!
      Z przyzwoitej kuchni (i nie tylko!) słynie również Florencja – zwana perłą Toskanii i przez długie lata uważana za najpiękniejsze miasto całej Italii. Place, katedry, kościoły oraz fantazyjne wnętrza są wynikiem pracy wielu artystów inspirowanych niezwykłą atmosferą miasta.
      Rejon w dużej mierze utrzymują turyści. Noclegów należy szukać głównie w kwaterach prywatnych, apartamentach i luksusowych willach. Hotele przypominają raczej małe pałacyki niż turystyczne molochy – otaczają je bajeczne parki i ogrody, a atmosfera tam panująca pozwala poczuć się jak w swoim własnym toskańskim domu. Malownicze krajobrazy Toskanii zachęcają nie tylko do wycieczek samochodem, czy autokarem, ale również.. rowerem! Godną polecenia wydają się okolice miejscowości Cecina – jej położenie sprawia, że podczas spędzonego tam urlopu, na pewno nie będziemy się nudzić. Charakteryzują ją bowiem nie tylko piękne widoki i cudowna plaża. Oddalona jest niecałą godzinę drogi od wspomnianej wyżej Florencji i kilkanaście minut od innego cudownego miasta Toskanii – Livorno, jednego z największych włoskich portów.
      Niezależnie ile dni spędzilibyśmy w Toskanii, zawsze pozostanie nam pewien niedosyt i poczucie, że wczasy upłynęły zbyt szybko. By więc osłodzić nieco gorzkie pożegnanie, tuż po opuszczeniu krainy artystów i smakoszów wina, zapraszam do miejsca, do którego podobno doprowadzi nas każda droga…
      Jednodniowa wycieczka do Rzymu to absolutne minimum, jakie należy przeznaczyć na zwiedzanie miasta, które obok miast Hellady stanowi kolebkę kultury współczesnej Europy. Rzecz jasna niemożliwym jest by zobaczyć wszystkie ciekawe zakątki w przeciągu 24 godzin, nawet przy założeniu, że podczas rzymskiej doby nie śpimy i nie jemy, a z miejsca na miejsce przemieszczamy się omijającym korki helikopterem. Jednak jak w każdej europejskiej stolicy, tak i w Rzymie znajdziemy tak zwane miejsca obowiązkowe, które absolutnie każdy turysta zobaczyć powinien. Bez wątpienia należy do nich Koloseum, Kaplica Sykstyńska, watykański plac św. Piotra, czy Hiszpańskie Schody. Warto też pamiętać o polskich akcentach stolicy Italii, takich jak aleja marszałka Piłsudskiego, czy ulica Adama Mickiewicza.
      Najlepszą porą na wycieczkę do Rzymu wydaje się być lato – i choć upał może trochę doskwierać, zwłaszcza w południe, to jednak warto przyjechać tutaj właśnie podczas wakacji. Wielu mieszkańców opuszcza wtedy miasto – korki są więc zdecydowanie mniej uciążliwe, a dodatkowo każdego tygodnia odbywa się minimum jedna ciekawa impreza na świeżym powietrzu, jak np. uwielbiany przez turystów (i nie tylko) Rome Wine Festiwal. Sam św. Paweł pisał w liście do Tymoteusza: Samej wody już nie pij, używaj natomiast po trosze wina ze względu na żołądek i częste twe słabości
      Wracając jednak do spraw organizacyjnych… Jak dotrzeć do Rzymu, czy Toskanii, jeśli nie podróżujemy samochodem? W pobliżu Rzymu znajdują się dwa duże lotniska – Fiumicino i obsługiwane również przez tanie linie lotnicze Ciampino. Z obydwóch miejsc łatwo dotrzemy do centrum – jeśli nie taksówką, to koleją, bądź metrem.

Południe dla wielbicieli błogiego lenistwa
      Południe Włoch to rejon najcieplejszy i otoczony atmosferą błogiego lenistwa. Kalabria to sam czubek Apenińskiego buta. Region położony jest między dwoma morzami – Jońskim i Tyrreńskim. Jeśli szukasz miejsca, które zapewni Ci nieco spokoju i prywatności, Kalabria jest z całą pewnością idealnym miejscem na wypoczynek. Nie zawiodą się też esteci – południe Półwyspu Apenińskiego posiada bowiem niezwykłe malownicze i czyste wybrzeże. Niewielkie miasteczka otaczają góry – Monte Pollino, Sierre, Sila i Aspromonte, a od strony morza - wyspy eolskie. Kalabria słynie również z uprawy oliwek i specyficznej, niezwykle pikantnej kuchni. To właśnie stąd pochodzi bakłażan, czy czerwona cebula. Jednak w okolicy próżno szukać hałaśliwych kurortów i zatłoczonych hoteli – Kalabria to rejon niemalże dziewiczy – także turystycznie. Wizyta na południu Włoch to za każdym razem niezwykła przygoda, można tu odkrywać - niemalże w nieskończoność – niezwykłą roślinność, górskie szlaki, morskie jaskinie i zabytki – pamiętające czasy starożytnych Greków i Rzymian.
      Wisienką na naszym włoskim torcie będzie jednak nie Kalabria, a Sycylia – miejsce, gdzie można kompletnie zapomnieć o bożym świecie. Wypoczynek tam to prawdziwa uczta.. przede wszystkim dla ciała. Otwarte do samego rana bary i dyskoteki, ekskluzywne drinki, wyborne wino i szerokie, piaszczyste plaże – czego chcieć więcej? Zdecydowana większość hoteli (a nawet apartamentów) wyposażona jest w sporej wielkości baseny, a podawane tam przekąski sprawią, że będziecie chcieli tam spędzać całe dnie. Noce bowiem zarezerwowane są na szaleńczą zabawę w rytm latynoskiej muzyki. Ta największa wyspa Morza Śródziemnego już w starożytności zwana była – nie bez powodu – spichlerzem Italii. To stąd importowano zboże i… niewolników! Od dawien dawna był to również punkt strategiczny umożliwiający podboje w Afryce.
      Na turystów czekają tu nie tylko ekskluzywne hotele (m. in. w Gardini Naxos, Taoriminie), ale także cało mnóstwo zabytków tak z czasów greckich jak i panowania Normandów. Zapewne warto wybrać się na wycieczkę do stóp Etny i przespacerować się historycznymi ulicami Palermo. Jednak miłośników odkrywczych podróży lojalnie ostrzegam – wycieczki dookoła wyspy planować można zawsze… byle nie w sierpniu. Jest to pora, kiedy temperatura sięga zenitu i jeśli już spędzamy urlop na Sycylii – lepiej zadowolić się hotelowymi uciechami i licznymi kąpielami w morzu. Upały podczas podróży bywają doprawdy uciążliwe.

Jedziemy na wycieczkę
      Niestety wyobrażeniem o skąpanej w słońcu Sycylii kończymy naszą wirtualną podróż po Italii. Jestem pewna, że nie jednemu z Was przyśni się dziś rzymskie Koloseum, toskańskie winnice, weneckie gondole i wybrzeże Kalabrii. Jednak najpiękniejsze nawet marzenia nie dorównują prawdziwym obrazom Półwyspu Apenińskiego, nie oddają w pełni panującej tam atmosfery – zabawy i serdeczności. Każdego, kto dysponuje, choć kilkoma dniami wolnego czasu (niezależnie, w jakiej porze roku) szczerze do Włoch zapraszam, bo – jak zdążyliście się przekonać – każdy znajdzie tu zakątek, gdzie poczuje się jak w raju.

Lombardia - miasta:

Aprica

Aprica to miejscowość i gmina we Włoszech, w regionie Lombardia, w prowincji Sondrio. Jest to tradycyjne alpejskie miasteczko, położone nad Dolina Valtellina na południe od Livingo i Bormio). Ten ośrodek narciarski, wśród Polaków nie zbyt znany, jest idealnym miejscem na białe wakacje dla rodzin z dziećmi i dla średnio-zaawansowanych narciarzy. Tutejsze trasy charakteryzuje niewielki poziom trudności a klimat jest łagodny i bezwietrzny. Baza noclegowa zlokalizowana jest tuż w pobliży strefy narciarskiej. Bardziej zaawansowani miłośnicy białego szaleństwa również znajdą tu coś dla siebie. Trenuje tu nawet międzynarodowa reprezentacja Włoch. Teren jest położony na wysokości 1181 m.n.p.m, a najwyższy wyciąg zawiezie narciarzy na wysokość 2309 m n.p.m. Cały obszar narciarski "Aprica & Corteno" oferuje 56 kilometrów tras narciarskich oraz 22 dobrze utrzymane, bezpieczne wyciągi. 50% tras zostało przygotowanych dla początkujących narciarzy, 38% dla średniozaawansowanych, a 12% tras jest o najwyższym stopniu trudności. Najdłuższy i najtrudniejszy zjazd to Pista Benedetti o długości 3,8 km i różnicy poziomów 980m. Ośrodek Aprica to kameralne miejsce, przyjazne dla każdego, gdzie po białym szaleństwie można udac się jednej z wielu restauracji, barów, pubów, pizzerii, kawiarni lub dyskoteki. Na miejscu znajduje się również ośrodek sportowy, kino, kryty basen oraz podświetlane nocą lodowisko. Valltelina to dolina w Alpach Retyckich w północnej części Lombardii graniczącej ze Szwajcarią. Rozciąga się od jeziora Como do Stelvio Pass. Dolina jest urodzajnym rolniczym regionem, znanym z tutejszych win. Tutejsza geomorfologia, klimat i usytuowanie są szczególnie dogodne dla winnic Jako region narciarski Alta Valltelina składa się z kilku dolin, które ciągną się przechodząc jedna w drugą , od Valfurva przez Bormio Valdidentro, aż po Livigno. Łącznie Alta Valtelina to 265 km tras obsługiwanych przez 31 wyciągów. Pasmo Alp osłania dolinę przed ostrymi zimami, co sprawia też, że panuje tutaj specyficzny łagodny klimat. Narty przez cały rok. Ciepło wód termalnych. Spacer w Parku Narodowym Stelvio. Lodowisko i jazda na łyżwach. Naturalne skały do wspinania. Przepyszna kuchnia. Starożytna i mocna tradycyjna gościnność - to wszystko najlepiej opisuje dolinę. Alta Valtellina jest jednym obszarem, ale ma tysiąc twarzy. Oferuje wiele możliwości i nie ma sobie równych w Alpach. Tutaj każdy spędzi niezapomniane wakacje!

Bardolino

Bardolino to mała miejscowość w północnych Włoszech położona nad jeziorem Garda w rejonie Wenecja Euganejska. Swoją nazwę zawdzięcza najpopularniejszemu winu w tym regionie. Jest to świetne miejsce dla osób, które podczas wakacji czy urlopu lubią zwiedzać zabytki oraz podziwiać piękna architekturę. A tej w Bardolino nie mało. Najważniejszym kościołem w mieście jest San Severo. Romański kościół pochodzi z IX wieku. W środku szczególnie warte polecenia są freski przedstawiające Apokalipsę na ponad 200 metrach kwadratowych. Kolejne piękne miejsce to kościół San Zeno. To romańska budowla z przełomu VIII i IX wieku naszej ery. Godnym zobaczenia jest z pewnością kościół Santa Maria, którego obecna fasada pochodzi z XII wieku, natomiast wnętrza z VIII wieku. Pomiędzy kolejnymi obiektami do zwiedzania możemy skorzystać z wielu restauracyjek, barów, gdzie będziemy mogli skosztować lampki wina czy lokalnych przysmaków. Jeżeli wybieramy się do Bardolino z rodziną, warto odwiedzić park rozrywki Gardaland, który znajduje się niedaleko miasta. Dla fanów wodnych rozrywek polecamy niedaleko położony park wodny Aqua Paradise. Możemy również wybrać się do Movieland’u gdzie będziemy mogli doświadczyć magii kina. W Bardolino znajdziemy mnóstwo sklepów z pamiątkami. Ale najlepszym prezentem z tego uroczego miejsca będzie wino najpopularniejsze w tamtych rejonach Bardolino, które dostać można w jednej z podmiejskich winiarni. Miasteczko możemy z powodzeniem zwiedzać na piechotę, można również wynająć rower. Jeżeli wybieramy się na wycieczkę aby podziwiać jezioro Garda możemy skorzystać z autobusu, który okrąża jezioro zatrzymując się w najpopularniejszych miejscowościach. Alternatywą będzie prom kurujący po jeziorze. W nocy wiele restauracji oraz barów oferuje drinki aż do białego rana. Kilkanaście klubów, do których uczęszcza bardzo dużo ludzi będzie świetną okazją na zabawę w gronie znajomych jak również na poznanie nowych ludzi. Wybierając Bardolino na pewno nie będziemy narzekali na nudę. Wiele rozrywek zarówno w mieście jak i dookoła zapewni nam wiele wspaniale spędzonych chwil.

Bormio

Renomowane Bormio położone na wysokości 1225 m n.p.m., w sercu Alp Retyckich, u podnóża Cevedale 3764 m n.p.m., to perła w koronie Alta Valtelliny. Jest niewątpliwie stolicą regionu. Bormio już od czasów rzymskich słynie z leczniczych źródeł termalnych (o temperaturze 35 - 40 ºC). Narciarzy przyciągają do Bormio bardzo dobre trasy ze słynną trasą z Cima Bianca do Bormio, która ma ok. 10 km długości, a różnica poziomów 1780 m. Dogodne połączenie skibusem pozwala korzystać z innych terenów narciarskich pobliskich dolin: Isolaccia - Oga, Santa Catarina Valfurva. Tutejsze warunki narciarskie docenią również zawodowcy - w latach 1985 i 2005 odbyły się w Bormio mistrzostwa świata w narciarstwie alpejskim, a co roku odbywają się tu zawody pucharowe FIS.
[T}W miasteczku dobrze rozbudowana jest infrastruktura sportowa. Obowiązkowo należy udać się do centrum termalnego, gdzie można skorzystać z leczniczych kąpieli w wodzie z gorących źródeł. Ponadto jest tu lodowisko, basen. Zachęcamy również do odwiedzenia oddalonego ok. 38 km słynnego Livigno - strefy wolnocłowej z dodatkowo ponad 100 km tras narciarskich. W centrum Bormio znajdują się liczne bary i dyskoteka. Przy centralnej ulicy Via Roma jest wiele stylowych sklepików, kawiarenek i restauracji ze słynnym przysmakiem zwanym Pizzocheri (makaran ciemny z gryki, ziemniaki, kapusta, sery na ciepło) - smacznym i sycącym - w sam raz dla narciarzy.

Dorio

Wjeżdżamy do usadowionej na zielonym zboczu zacisznej miejscowości. U jej stóp leży piękne i majestatyczne jezioro Como odbijające w swojej toni błękit nieba. Za jeziorem widzimy wzniosłe i surowe zbocza Alp oddzielające Włochy od Szwajcarii. Pobliskie szlaki turystyczne zachwycają zarówno pięknem przyrody jak i zapierającymi dech w piersiach widokami.

Jesteśmy w północnych Włoszech, w Lombardii, jednym z najbogatszych regionów Europy i świata, doskonale rozwiniętym zarówno przemysłowo jak i rolniczo. Dorio jest malutką miejscowością zamieszkiwaną przez niespełna 346 osób. Mimo swoich niewielkich rozmiarów jest świetną turystyczną bazą wypadową. Od Mediolanu - stolicy Lombardii - dzieli go zaledwie 71 km (czyli mniej więcej godzina jazdy samochodem) od Lecco 19 km. Usytuowany jest tu czterogwiazdkowy hotel Residence Oasi dei Celti Dorio. Nieopodal znajduje się wiele szlaków turystycznych, ścieżek dydaktycznych i rowerowych. Osoby lubiące wyzwania mogą spróbować swoich sił we wspinaczce, bądź wypróbować swoją odwagę szybując na lotni. Źródłem niesamowitych atrakcji jest także trzecie co do wielkości jezioro Włoch - Como, nad którym latem można uprawiać wiele sportów wodnych. Zima również jest odpowiednią porą roku na odwiedzenie tego miejsca - pobliskie stoki narciarskie aż proszą by z nich skorzystać. Jeśli pogoda nie dopisuje, bądź nie chce nam się nigdzie wychodzić można pozostać w hotelu i skorzystać zarówno z solarium jak i basenu. Oczywiście nie zabrakło placu zabaw dla dzieci. Za dopłatą można zrelaksować się przy masażu - szczególnie pożądanym po górskich wycieczkach.

Restauracja hotelowa serwuje zarówno potrawy lokalne jak i międzynarodowe. Do obiadu możemy zażyczyć sobie któreś ze słynnych lombardzkich win. Pamiętajmy, że to właśnie Włochy, nie Francja, są pierwszym na świecie producentem tego wykwintnego trunku.

W Dorio znajduje się także XVII wieczny kościół pod wezwaniem świętego Jerzego. Jeszcze starszy kościół parafialny, wybudowany w XIII wieku, znajduje się w niedalekiej miejscowości Mandonico. W jego wnętrzu można podziwiać niedawno odnowione freski pochodzące z 1497 roku. Na trasie Dorio-Posalo natrafiamy na pięknie usytuowaną kaplicę otoczoną XIX wiecznym cmentarzem wybudowanym dla ofiar cholery.

Miłośnicy przyrody nie będą zawiedzeni. Pobliskie lasy są obficie zamieszkałe przez dzikie zwierzęta. Nietrudno natknąć się tu na stada jeleni, lisy czy jastrzębie.
Także w tej miejscowości ma siedzibę działająca od przeszło 147 lat profesjonalna orkiestra Corpo Musicale Doriese. Po aktywnie spędzonym dniu możemy odpocząć racząc się muzyką klasyczną, filmową czy jazzową.

Miejscowość Dorio, sama pełna atrakcji, może być dobrym miejscem wytchnienia po zwiedzaniu większych centrów turystycznych i kulturalnych Włoch. Wystarczy na chwilę wyjechać do przepięknego Mediolanu by oprócz uczty duchowej poczuć mniej przyjemny zgiełk. Jeśli oprócz zobaczenia Ostatniej Wieczerzy w Santa Maria delle Grazie, Katedry Mediolańskiej, czy Castello Sforzesco zależy Wam także na relaksie z dala od tłumu, pobyt w Dorio będzie znakomitym rozwiązaniem.

Fondotoce di Verbania

Fondotoce di Verbania to wspaniała kraina leżąca u podnóża południowej części Alp, która oczaruje Państwa malowniczymi krajobrazami. Krystalicznie czyste jeziora, odbijające się w nich szczyty Alp i urokliwe miejscowości o typowo włoskim charakterze przyciągają rokrocznie coraz więcej miłośników aktywnego wypoczynku. Miasteczko Fondotoce di Verbania tętni życiem. W Fondotoce di Verbania jest wiele sklepów , barów i restauracji, gdzie można skosztować wspaniałych regionalnych specjałów. Popularnymi jeziorami są Maggiore i Mergozzo.
Z jeziora Maggiore można wypłynąć łódką na pobliskie piękne wysepki takie jak Isola Bella i Isola Pescatori. Pobliskie jezioro Mergozzo różni się od Maggiore płytszym brzegiem i piękna piaszczystą plażą. Jest to jedno z najczystrzych jezior w Europie, co czyni je idealnym do nauki pływania, surfingu i kajakarstwa. Na tym jeziorze silnikowe łodzie nie są dozwolone i dzięki temu jest to idealne miejsce na spokojny, relaksujący sposób na wypoczynek na plaży.

Fonteno

Fonteno jest to miejscowość położona we Włoszech w regionie Lombardia. Fonteno zachowała do dziś dnia cechy górskiej miejscowości. Miasteczko Fonteno usytuowane jest na zboczach wzgórz nad błękitnym jeziorem, w malowniczej dolinie pełnej lasów i łąk. Zabytkami niewielkiego Fonteno są kościól parafialny pw. Św. Faustino Giovita z 1542 r, oraz Kościól San Rocco. Nazwa miejscowości Fonteno pochodzi od "źródła" i odnosi się do fontanny zwanej "Coren" ,którą w dalszym ciągu można podziwiać w tym właśnie miasteczku.

Iseo

Iseo to miejscowość i gmina we Włoszech, w regionie Lombardia, w prowincji Brescia. Znajduje się nad Jeziorem Iseo, inaczej zwanym Jeziorem Sabino. Jest to miejsce wakacyjne dla osób chcących wypocząć w spokoju - miejsce z małymi uliczkami, niedużymi domkami i knajpkami.
Iseo to znakomite miejsce do pływania i żeglowania. Oprócz tego można świetnie wypocząć korzystając z tras rowerowych i pieszych.
Jedną z atrakcji turystycznych okolicy jest wyrastająca na środku Jeziora Iseo - Monte Isola - jedna z największych w Europie wysp na jeziorach. Wyspa ma powierzchnię 4,5 km kw. i wznosi się na wysokość 600 metrów. Na wyspie leżą nieduże wioski rybackie z uroczymi zakątkami, z przycumowanymi do brzegu łodziami i rozwiniętymi sieciami. Na wyspę dostać się można promem bądź statkiem. Monte Isola jest cicha i spokojna. Obowiązuje na niej zakaz ruchu samochodów, jeżdżą tylko małe autobusy lokalnej komunikacji. Można też wynająć łódź lub rower, pieszo wędrować wokół wyspy albo jedną z uliczek wspiąć się - idąc pieszo, trzeba na to przeznaczyć 1,5 godziny - na szczyt Monte Isola, do sanktuarium Matki Boskiej z Cerioli, kościoła zbudowanego w 1500 roku na miejscu XI-wiecznej kaplicy. Widać go nawet z dużej odległości. Góruje na szczycie wyspy niczym latarnia morska.

Livigno

      1816 m n. p. m., w samym sercu Alp, na trasie z Zurychu do Mediolanu, znajduje się małe miasteczko Livigno. Kto spędził tam urlop, będzie chciał tam ciągle powracać. Co niezwykłego kryje w sobie Livigno?
      Położone w Lombardii, w północnych Włoszech, w przepięknej alpejskiej dolinie jest ważnym ośrodkiem narciarskim. Ale białe szaleństwo to tylko ułamek tego, co Livigno ma do zaoferowania. Zapierające dech w piersiach widoki, krystalicznie czyste powietrze, nieskażona przyroda, szeroki wachlarz możliwości wypoczynku i serdeczna atmosfera sprawiają, że turyści chętnie wybierają Livigno jako cel wakacyjnych podróży i wycieczek last minute. Na urlop w Livigno często decydują się również rodziny z dziećmi, ze względu na wiele atrakcji organizowanych specjalnie dla najmłodszych.

Narciarstwo i sporty zimowe

      W Livigno panuje specyficzny mikroklimat – zimny i suchy, stąd też czasami określane jest jako "Mały Tybet Włoch". Jest to prawdziwy raj dla wielbicieli jazdy na nartach. Śnieg tutaj jest gwarantowany. Sezon narciarski trwa długo, od grudnia nawet do połowy kwietnia. Wystarczy wymienić 35 wyciągów narciarskich (orczyki, krzesełka i gondole) i bardzo dobrze przygotowane, zróżnicowane trasy o łącznej długości 115 km, by wywołać uśmiech na twarzach entuzjastów dwóch desek. Dodajmy do tego 42-kilometrowy pierścień dla narciarzy biegowych oraz liczne szkółki i wypożyczalnie sprzętu narciarskiego – czegóż chcieć więcej?
      Na narty możemy wybrać się również latem. O mniej niż godzinę drogi samochodem od Livigno znajduje się największy w Europie lodowiec Stelvio. Znajduje się tam 6 wyciągów i trasy rozpięte pomiędzy 2760 a 3450 m n. p. m.
      Oczywiście, narty to nie wszystko. Swatch Snowpark Mottolino, park akrobacji i rozrywki na śniegu, przyciąga wielbicieli snowboardu. Jest to największy tego typu obiekt we Włoszech; a w środowisku snowboardzistów uważany jest za jeden z najlepszych w Europie.
      W Livigno możemy również skosztować jazdy na skuterach śnieżnych, jazdy na łyżwach czy też wspinaczki zimowej.

Lato w Livigno

      Livigno zaprasza na wakacje przez cały rok, również w lecie. Atrakcji jest mnóstwo.
      Miłośnicy turystyki górskiej zachwycą się ilością i różnorodnością tras trekkingowych. Codziennie można wybrać się na inną wycieczkę i poznawać nowe miejsca. W zachwycającej scenerii lodowców, wodospadów, alpejskich strumieni i jezior łatwo napotkać kozice, jelenie, orły i świstaki. Piesze eskapady możemy zorganizować samodzielnie, gdyż trasy są bardzo dobrze oznakowane. Jeśli jednak marzy nam się smak ryzyka i naprawdę ambitny szlak, warto skorzystać z usług przewodnika.
      Dolina Livigno to również fantastyczny teren by spróbować wspinaczki skałkowej, zarówno sportowej, jak i bardziej wymagającej – wielowyciągowej na alpejskich ścianach. Przy niesprzyjających warunkach pogodowych dostępna jest również sztuczna ścianka wspinaczkowa. Doświadczeni instruktorzy pomogą początkującym stawiać pierwsze kroki w tej dyscyplinie.
      Nazwa Livigno jest doskonale znana wszystkim fanom kolarstwa górskiego. Cykliści mają tu do dyspozycji 3200 km tras rowerowych. Odbywają się tu też ważne wydarzenia kolarskie, m. in. legendarny Giro d’Italia.
      Propozycje aktywnego wypoczynku na tym się nie kończą. Do wyboru mamy m. in. nordic walking, jazdę konną, golf czy jazdę quadem.
      Warto przeżyć prawdziwe emocje i zawitać do parku linowego Larix Park. W tysiącletnim lesie modrzewiowym można wędrować na rozpiętych pomiędzy drzewami linach lub zjechać tyrolką. Mocne wrażenia i zabawa gwarantowana!
      Dobrym pomysłem na wycieczkę jest wypad do Bormio, oddalonego o około 40 minut drogi samochodem, które słynie ze wspaniałych term. Z leczniczych i relaksujących właściwości tych gorących źródeł korzystali już starożytni Rzymianie.
      Grzechem byłoby nie skorzystać z okazji, by wybrać się do leżącej dosłownie "rzut beretem" Szwajcarii i przejechać się kolejką górską na trasie Albula – Bernina. "Mały czerwony pociąg" i otaczający go krajobraz kulturowy należy do Światowego Dziedzictwa UNESCO. 130-kilometrowa podróż przebiega przez lodowce i przełęcze, a widoki są naprawdę oszałamiające. Powszechna opinia głosi, że to najpiękniejsza trasa kolei górskich na świecie.

Hotele, gastronomia i rozrywka

      O wygodne noclegi w Livigno jest bardzo łatwo, gdyż miasteczko nastawione jest na turystykę i oferuje hotele (również z opcją all inclusive) i apartamenty o różnym standardzie i lokalizacji. W zależności od preferencji możemy wybrać hotel w centrum lub bliżej stoku narciarskiego.
      Livigno jest znaną strefą duty-free, a więc opłaca się tu zrobić większe, bezcłowe zakupy. Korzystne są zwłaszcza ceny paliwa i alkoholu.
      W mieście można smacznie i stosunkowo tanio zjeść w jednej z wielu restauracji. Znajduje się też tutaj mnóstwo barów, pizzerii i cukierni. Ciekawi tradycyjnych metod wyrobu lokalnych produktów: mleka, masła, jogurtu i sera z pewnością zainteresuje wizyta w Latteria di Livigno - "turystycznej mleczarni". Oprócz degustacji nabiału można tam rozpieścić podniebienie przepysznymi, ręcznie wyrabianymi lodami.
      Życie towarzyskie w Livigno rozkwita nocą. Do wyboru mamy liczne puby, dyskotekę, kino, winiarnie, bilard i kręgle.
      Warto wspomnieć, że ze względu na historyczną izolację Livigno, bardzo silnie zakorzenił się tu katolicyzm. Związane jest z tym istnienie aż 11 kościołów, zwiedzanie których jest cennym źródłem informacji o historii miasta.
      Wszystkich atrakcji Livigno, nie sposób opisać w kilku słowach. Jedno jest pewne: jeśli chodzi o niezapomniane wakacje, kierunek Livigno to strzał w dziesiątkę!

Manerba del Garda

Manerba del Garda jest to miejscowość położona we Włoszech, w regionie Lombardii, w prowincji Brescia. Znajduje się ona na południowo-zachodnim brzegu Jeziora Garda. Cechą charakterystyczną Manerba del Garda są przede wszystkim zielone wzgórza, gaje oliwne i winnice. Świadectwem wielowiekowej tradycji religii i sztuki są przepiękne kościoły rozsiane po terytorium w obrębie Manerba del Garda. Wakacje tutaj to niezapomniane chwile, gdyż Manerba del Garda oferuje szereg możliwości: zabytki historyczne , archeologiczne i naturalne, mnóstwo ścieżek rowerowych, relaks i zabawę. Dzięki licznym wykopaliskom zostały odkryte ściany jednego z najważniejszych grodów w średniowieczu, a mianowicie obszar Brescii. Dziś możemy zaobserwować w całości fundamenty zamku, który został zniszczony w 1573 roku. Współcześnie mieści się tutaj Muzeum Archeologiczne, w którym można zobaczyć wiele innych eksponatów. Godnym uwagi jest również obszar strefy Sasso znajdujący się poniżej twierdzy. Można podziwiać także prwadziwy ogród botaniczny z przeszło 400 gatunkami roślinności naturalnej, w tym 21 gatunków storczyków. Jednak Manerba del Garda to nie tylko zabytki, ale także doskonałe miejsce do uprawiania sportów wodnych i turystyki rowerowej. Może ona pochwalić się ponad 10 km linią brzegową nad jeziorem Garda. Dla wytrawnych smakoszy również znajdzie się coś przyjemnego, gdyż istnieje tutaj wiele lokalnych tradycji, jak zwiększyć autentyczność i jakość prostych składników, tj. oliwa, wino, ryby, trufle i miód. Przez cały rok odbywają się w Manerba del Garda różnego szczebla imprezy kulturalne, takie jak Karnawał, Międzynarodowy festiwal muzyki klasycznej "harmonii w Rock", festiwale wina. Mieszkańcy mają doskonale przygotowaną bazę noclegową dla odwiedzających, są tutaj obiekty na "każdą kieszeń" wspaniałe pokoje, doskonałe kempingi, wioski turystyczne i gospodarstwa agroturystyczne.

Mediolan

Mediolan - miasto i gmina w północnych Włoszech, w regionie Lombardia. Położone na północno-zachodnim skraju Niziny Padańskiej. Drugie co do wielkości po Rzymie miasto Włoch. Wg danych na koniec 2005 roku gminę zamieszkuje 1 308 735 osób, 7191 os./km². Zajmuje powierzchnię 182 km². zespół miejski 3,9 mln mieszkańców (1996). Miasto, pełniący funkcję koła napędowego włoskiej gospodarki, nie jest podobny do żadnego innego miasta we Włoszech. Zamglony i mokry w zimie, gorący i parny w lecie, podobny jest do większości dużych miast europejskich. Nie jest miastem niszczejących pałaców, brukowanych placów i la dolce vita. W Mediolanie życie upływa bardzo szybko, w myśl zasady - czas to pieniądz, a konsumpcja i dyscyplina pracy rządzą życiem jego eleganckich mieszkańców. Nie polecanym jest odwiedzanie tego miasta w miesiącach letnich: lipcu i sierpniu gdyż panujący duszny klimat nie sprzyja zwiedzaniu, lepiej udać się nad morze jak to robi większość mediolańczyków. Polecanymi na zwiedzanie są zatem pory wiosenno-jesienne. Mediolan nie jest tylko miejscem przemysłowym, dużo w nim historii, warto na przykład odwiedzić takie miejsca jak Accademia Brera, katedrę Santa Maria delle Grazie ("z Ostatnią Wieczerzą" Leonarda da Vinci), Zamek Sforzów, czy kościół św. Ambrożego - patrona miasta. Jakby na przekór brzydocie niektórych części miasta, wizualny aspekt życia bierze się w Mediolanie bardzo na serio. Moda i wzornictwo są dla mediolańczyków pasją oraz przemysłem miliardowych obrotach. Przekona nas o tym już kilka minut jazdy metrem lub krótki spacer ulicami centrum. Najważniejszy włoski ośrodek gospodarczo-finansowy; jedno z najbogatszych miast Europy. Ważny węzeł kolejowy i drogowy,. Siedziba licznych banków i towarzystw ubezpieczeniowych oraz giełdy (Borsa Italiana). Największy w kraju ośrodek przemysłowy - m.in. przemysł maszynowy, elektrotechniczny, środków transportu (Alfa Romeo), chemiczny (koncern Pirelli), odzieżowy (światowy ośrodek mody), a także metalowy, szklarski, spożywczy (sery, wina Cinzano i inne), porcelanowo-fajansowy, rafineryjny, hutnictwo żelaza. Znajduje się tu siedem uniwersytetow (Statale, Biccoca, Iulm, Bocconi, Ccattolica, Politecnico) (m. innymi założone w latach 1863, 1920 i 1924) i inne uczelnie, Akademia Literatury, instytuty naukowe. Mediolan jest bardzo ważnym ośrodkiem międzynarodowej turystyki.

Montecampione

Montecampione to popularna we Włoszech stacja narciarska położona w słonecznej Valcamonica, w Lombardii, we Włoszech. Jest doskonałym miejscem na urlop szczególnie dla rodzin z dziećmi, położone zaledwie 60 km od lotniska w Bergamo. 40 km świetnie przygotowanych tras o różnym stopniu trudności, wszystkie połączone są wyciągami i tworzą jeden kompleks, korzystanie z całej infrastruktury nie wymaga innych niż narty środków lokomocji. Montecampione to jeden z najnowszych resortów sportowych we Włoszech.. Stoki o różnym stopniu trudności zadowolą narciarzy na wszystkich stopniach zaawansowania. Wspaniałe otoczenie, jezioro Iseo oraz panorama przełęczy Passo Tonale tworzą niepowtarzalną atmosferę wypoczynku. Zima tutaj to esencja narciarskiego stylu życia. Słońce i śnieg są przez cały sezon zimowy, a doskonała lokalizacja i infrastruktura dostosowana dla fanów białego szaleństwa. Znajduje się tutaj wszystko, co jest potrzebne do udanych zimowych wakacji, nie ma potrzeby dojazdów skibusami. Turyści mają pod ręką świetnie wyposażoną wypożyczalnię sprzętu narciarskiego, skiserwis i 2 szkoły narciarskie. Wśród zalet tego miejsca nie można nie wspomnieć o bogatej infrastrukturze dla narciarzy: hotele i apartamenty tuż przy stokach, duża ilość restauracji, pełnych muzyki ski-barów, słonecznych tarasów i tym podobnych atrakcji. Łagodny klimat słonecznej Lombardii oraz komfortowe zakwaterowanie sprawia, że wypoczynek w Montecampione jest zawsze udany.

Passo di Tonale

Passo Tonale ( Passo del Tonale) – Włochy
      Nigdzie tak długo nie można cieszyć się zimą i jej urokami jak w Dolinie Słońca (Val di Sole) i okolicznych Dolomitach – tak twierdzą tutejsi mieszkańcy i rzeczywiście z całą pewnością mają oni rację. Passo Tonale (wł. Passo del Tonale) to położona w północnych Włoszech przełęcz, południowego pasma Alp - którym są Dolomity. Nazwę tę nosi również leżąca na niej miejscowość, tworząca z pobliską Ponte di Legno, jedną z najbardziej znanych stacji narciarskich w tej części Europy. Jest ona najwyżej położonym nowoczesnym ośrodkiem sportów zimowych w Val di Sole a niektóre z tutejszych stoków wchodzą w skład Parco Naturalne Adamello Brenta oraz Narodowego Parku dello Stelvio. Zbiegają się tu granice dwóch znanych włoskich regionów, Lombardii na zachodzie i Trydentu (Trentino) na wschodzie. Przełęcz leży pomiędzy masywami Ortles-Cevedale i Adamello-Presanella, na wysokości od 1884 m n. p. m. do 3100 m n. p. m.
      Warunki meteorologiczne, ukształtowanie terenu jak i obfite opady śniegu, sprawiają, że na nartach można tu jeździć przez większą część roku. Dowodem na to niech będzie fakt, że tutejsze wyciągi są otwierane jako jedne z pierwszych w sezonie w całych Alpach i jako jedne z ostatnich są zamykane. Główną przyczyną tak długo utrzymujących się warunków sprzyjających narciarzom jest położenie tego ośrodka u stóp olbrzymiego lodowca Presena sięgającego swym szczytem 3016 m n. p. m.
      Wspaniałe krajobrazy i warunki topograficzne sprzyjają rozwojowi sportów zimowych, ale Passo Tonale to także miejsce gdzie można spędzić wspaniałe letnie wakacje. Jest to doskonały punkt wypadowy dla górskich wycieczek oraz pieszych lub rowerowych wypraw po tutejszych szlakach.

Sport i wypoczynek
      Tutejsze nartostrady to istny raj dla miłośników białego szaleństwa, w samym tylko Tonale osiągają imponującą długość 61 km. Łącznie ze stokami zjazdowymi w Ponte di Legno, leżącymi w górnej części doliny Vallecamonica, i wymagającymi trasami zjazdowymi w Temu, ich długość przekracza 92 km.
      Zazwyczaj można tu jeździć od października do końca maja a czasem jeszcze dłużej. Przygotowanie tras zadowoli najbardziej wybrednych narciarzy a każdy bez względu na stopień zaawansowania, czy to stary wyjadacz czy też kompletny amator, znajdzie dla siebie dogodny stok. Najtrudniejszą, przeznaczoną wyłącznie dla mistrzów sportów zimowych jest mierząca 2,5 km czarna trasa Paradiso. Jest ona niezwykle stroma i obfituje w liczne spady a rozpoczyna się na monumentalnym lodowcu Presena, gdzie dostaniemy się dwoma wyciągami. Można nią jeździć prawie przez cały rok. Nie tylko miłośnicy dwóch desek znajdą tu coś dla siebie. Na miejscowych stokach poszaleć mogą również snowboardziści, przygotowano dla nich bowiem takie atrakcje jak trasy do uprawiania dyscyplin olimpijskich, snowpark i halfpipe. Wspomnieć tu należy również o doskonałych włoskich instruktorach narciarstwa, którzy nie bez powodu uchodzą za jednych z najlepszych na świecie. To właśnie tutaj od kilku już lat Stowarzyszenie Instruktorów i Trenerów Narciarstwa z Polski organizuje dla swoich członków specjalne Kursy i konferencje. Jedni zdobywają na nich instruktorskie unifikacje, inni po zakończeniu kursu u swych włoskich kolegów, otrzymują stopień instruktora Polskiego Związku Narciarskiego.
      Tutejsze trasy upodobał sobie sam sławny Alberto Tomba, wielokrotny mistrz świata i olimpijczyk, żywa legenda narciarstwa alpejskiego. Podobno "La Bomba", jak nazywają go Włosi, bywa na tych stokach nader często, więc jeśli będziemy mieli szczęście, możemy go tu spotkać.
      Miejscowość może poszczycić się również znakomitą infrastrukturą turystyczną. Nowoczesne i wygodne wyciągi, których w Passo Tonale i Ponte di Legno jest 52, szybko i sprawnie dostarczą nas na stoki a liczne hotele i pensjonaty zapewnią komfortowy wypoczynek. Dodatkowym atutem stacji jest bliskość wyciągów, do których nie trzeba dojeżdżać a czas w ten sposób zaoszczędzony możemy poświęcić na śnieżną zabawę. Dużą atrakcją dla turystów jest funkcjonująca tu szkoła psów Husky. Miłośnicy wyścigów psich zaprzęgów nauczą się jak prawidłowo wydawać komendy i sterować saniami a po przejściu kursu otrzymają tytuł mushera.
      W obydwu miejscowościach mieszka łącznie około 4000 mieszkańców, a baza noclegowa jest w stanie przyjąć jednorazowo nawet powyżej 23000 gości. Jeszcze większa jest przepustowość wszystkich wyciągów narciarskich kompleksu, która wynosi kolejno: dla Passo Tonale 23000 os./h w Ponte di Legno 4200 os./h, a na lodowcu Presena 4200 os./h.

Kuchnia regionu
      W tym miejscu warto wspomnieć o licznych restauracjach, pizzeriach i trattoriach oferujących niezwykle bogatą kuchnię regionalną. Jednym z jej specjałów, jest lekkostrawny, mocno rozgrzewający trydencki krupnik - to dla tych mniej zmęczonych górskimi wędrówkami. Świetnie rozgrzewa także lokalne grzane wino Vin Brule oraz mocny energetyczny napój Bombardia.
      Po ostrym szusowaniu, każdy robi się głodny, więc na pewno nie odmówimy miejscowych potraw przyrządzonych na bazie dziczyzny lub baraniny z domieszką leśnych grzybów i ziół. No a skoro jesteśmy we Włoszech to nie sposób, nie spróbować miejscowych makaronów takich jak gnocchi i papardele a także górskich serów, wspaniałych win z Górnej Adygi i jedynej w swoim rodzaju grappy.

Historia i okoliczne zabytki
      Najstarsze wzmianki mówią, że tutejsze ziemie zamieszkane były pierwotnie przez plemiona celtyckie. W okresie ekspansji Rzymu weszły one w skład Cesarstwa Rzymskiego. Na schyłek antyku przypada wzmożone osadnictwo na tych terenach ludów germańskich między innymi Longobardów. Od XI wieku okolice miasta Trydent a co za tym idzie również Passo Tonale stają się kwestią sporną między Bawarią, Austrią i księstwami włoskimi. W XIV wieku panowanie nad tymi ziemiami przejęli Habsburgowie. Potem za sprawą Napoleona na krótki czas przyłączono je do Królestwa Włoch.
      Na przełęczy Passo del Tonale przebiegała niegdyś włosko-austriacka granica, co upamiętnia dziś, malowniczo położony pomnik. Nazwa ta zapisała się również w historii I Wojny Światowej jako miejsce krwawych walk, które wybuchły tu 15 czerwca 1918 roku. Wojska Austriackie atakiem pozorowanym uderzyły na przełęcz, rozpoczynając w ten sposób jedną z największych potyczek tej kampanii - bitwę nad Piavą. Austriacy ponieśli klęskę i od tamtej pory ziemie te wchodzą w skład Republiki Włoskiej. Dziś można tu zwiedzić Forte Strino, pozostałości po austriackich fortyfikacjach z końca XIX wieku wykorzystanych podczas wspomnianej wojny.
      Samo Passo Tonale jest współczesną osadą, pełną nowoczesnych hoteli, pensjonatów i restauracyjek, w przeciwieństwie do niego, położone kilkanaście kilometrów stąd Ponte di Legno to urocze zabytkowe miasteczko, które zachowało swój dawny klimat.

Dokąd na wycieczkę?
      Poza okolicznymi górskimi szlakami i nartostradami warto wybrać się do pobliskiego Madonna di Campiglio. To sławna miejscowość sportów zimowych, gdzie wielbiciele narciarstwa mogą, obejrzeć zawody Pucharu Świata lub poszusować trudnymi, oświetlonymi w nocy trasami zjazdowymi. Centrum administracyjnym doliny Val di Sole jest miejscowość Male.
      To niewielkie, ale urocze miasteczko przebudowane po pożarze u schyłku XIX wieku. Posiada zaledwie kilka starych zabytków Jednym z nich jest późnogotycki kościół z barokowym ołtarzem i malowidłami pędzla Camillo Procacciniego. Warto także zajrzeć do ozdobionej freskami, XV–wiecznej wieży Saint Valentinocon. Najbardziej wytrawni turyści powinni wybrać się do Trydentu (Trento). To stolica i największe miasto regionu Trydent–Górna Adyga (Trentino–Alto Adige). W mieście jest sporo zabytków głównie z okresu renesansu a wśród nich kościoły i kamienice kupieckie a także wybudowany w XIX wieku Teatr Socjalny. Miłośnicy starożytności powinni zajrzeć do odsłoniętych i odrestaurowanych wykopalisk z epoki Imperium Romanum. Głównymi atrakcjami Trento są Piazza del Duomo z fontanną Neptuna z 1768 roku, romańska katedra San Vigilio, Palazzo Pretorio z niezwykłym muzeum gobelinów i skarbcem katedralnym oraz XIII –wieczny zamek Castello del Buonconsiglio - dawna siedziba biskupów a obecnie muzeum sztuki. Warto tu przyjechać w grudniu aby zobaczyć jedyny w swoim rodzaju Christmas Market, na którym króluje wspomniane wcześniej Vin Brule czyli grzane wino.

Ponte di Legno

Ponte di Legno to malownicze miasteczko we włoskiej dolinie Val di Sole - najbardziej słonecznej dolinie Alp. Klimat miasteczka to mały ryneczek, kręte uliczki oraz zapierające dech w piersiach, górskie krajobrazy. Czas płynie tu wolniej. Wyśmienita kuchnia włoska, kafejki które są tak przyjemne, że przerwy w białym szaleństwie sporo się przedłużają, przez to narciarstwo staje się tu bardziej rekreacyjne. Pogoda murowana!

      Koniecznie trzeba spróbować tutejszego specjału - bombardinii, które w każdym schronisku robi się troszkę inaczej, ale po każdym z nich jazda na nartach to przeżycie szczególne.

      Jeżeli chodzi o warunki narciarskie to istnieje tu kilka wyciągów, ale znacznie ciekawiej jest w sąsiednim, bardziej nowoczesnym ale też nie tak spokojnym Passo del Tonale. Warto więc mieszkać w Ponte di Legno ale na narty jeździć do Tonale. Tam tez można pojeździć na lodowcu Presera. Stacja posiada doskonałe warunki dla narciarstwa biegowego, warto również polecić centrum sportowe oraz basen (w cenie karnetu).

Santa Caterina Valfurva

Santa Caterina Valfurva zwana w skrócie "Santa Caterina" to miejscowość w gminie Valfurva w Lombardii, we Włoszech. To ośrodek turystyki górskiej i narciarstwa alpejskiego, położony na wysokości 1.738 m n.p.m., w pobliżu szwajcarskiej granicy, w bajkowym otoczeniu Lombardyjskich Alp oraz Parku Narodowego Stilfserjoch. Leży niedaleko słynnego i wielkiego ośrodka narciarskiego w Bormio. Kurort ten jest szczególnie dobry dla rodzin, chcących podczas jazdy trzymać się razem. Nie ma tutaj tak wielu turystów jak w Bormio i Livigno, a tutejszy region jest mniej rozległy niż dwa wspomniane wyżej superkurorty. Co ważne: narciarze o wysokich umiejętnościach nie będą tutaj narzekać na brak wymagających tras, gdyż przygotowano ich łącznie 40 kilometrów. Lokalizacja miejscowości zachwyci wszystkich narciarzy, gdyż Santa Caterina znajduje się bezpośrednio na terenie narciarskim. Ze szczytu Monte Sobretta (2.800 m) można bezpośrednio zjechać do centrum miejscowości. W otoczeniu Santa Caterina podziwiać można wspaniałe panoramy alpejskich lodowców oraz szczyty okolicznych gór. Ze względu na nartostrady o wysokim stopniu trudności oraz trasy do narciarstwa biegowego odbywają się tutaj liczne zawody międzynarodowe.

Semogo

Semogo to miasteczko turystyczne położone w Lombardii, w malowniczej w dolinie Alta Valtellina, niedaleko granicy ze Szwajcarią. Miejscowość jest oddalona o 3 km od Isolacci. Do Bormio jest stąd 10 km, a do Livigno Treppale 18 km. Dobrze rozwinięty system skibusów umożliwia codziennie zmianę miejscowości i stoków narciarskich. Semogo należy do dużego obszaru narciarskiego Włoch, charakteryzuje się głównie stokami o ekspozycji północnej, różnej skali. Dodatkową atrakcją regionu są źródła termalne o temperaturze 35- 40°C.

Sirmione

Sirmione to miejscowość turystyczna we Włoszech, w regionie Lombardia, w prowincji Brescia.. Leży na wcinającym się na 4 km w głąb jeziora wąskim półwyspie. Bywa nazywane "Królową Jeziora Garda". W obrębie obwarowań miejskich uwagę przyciąga Rocca Scaglieri. Ten prawie całkowicie otoczony wodą bajkowy zamek, z pudełkowatymi basztami zwieńczonymi małymi wieżyczkami, ma nazwę pochodzącą od nazwiska władców Werony, którzy zbudowali go w XIII w., gdy sprawowali władzę nad tym rejonem. Widoki z murów zamku są rzeczywiście piękne. Tłumów można uniknąć, wybierając się za miasto na porośnięty cyprysami i gajami oliwnymi trójkątny górzysty cypel, wolny od ruchu kołowego. Najlepsze miejsce na piknik to zacieniony teren należący do kościoła San Piero (we wnętrzu XIII-wieczne freski). Ścieżka prowadzi wzdłuż brzegu półwyspu, mija gorące źródła siarkowe i wiedzie do Spiaggia Lido delle Bionde - można tam coś zjeść, wypić, popływać w wodach jeziora i poopalać się, leżąc na pontonie lub pobliskich skałach. W pobliżu znajduje się wejście do Grotte di Catullo. Na użytek turystów nazwane Willą Catulli, białe ruiny to pozostałości po rzymskim uzdrowisku. 300 m pod powierzchnią lustra jeziora bije gorące siarkowe źródło, którego wody są wykorzystywane w lecznictwie. Ruiny rozproszone na zboczu wśród starych drzew oliwnych są urzekające, w dodatku z tego miejsca widać doskonale góry po przeciwnej stronie jeziora. W budynku nad plażą mieści się muzeum starożytności, w którym wystawiono fragmenty mozaik i fresków. Całe Stare Miasto też urzeka swoim pięknem, wąskimi uliczkami, maleńkimi placykami. Sirmione jest bez wątpienia jedną z najpiękniejszych miejscowości północnych Włoch - z urokliwą starówką i dobrze zachowanym zamkiem na wodzie.

St. Antonio Valfurva

St. Antonio Valfurva to miejscowość we Włoszech, w regionie Lombardia, w prowincji Sondrio. St. Antonio Valfurva leży niedaleko (ok. 12 km) od słynnego i wielkiego ośrodka narciarskiego w Bormio i dlatego nie jest zauważana przez wielu narciarzy spędzających zimowy urlop w regionie Alta Valtellina. Kurort ten jest idealny szczególnie dla rodzin z dziećmi, które szukają odpoczynku w ciszy i spokoju. Nie ma tutaj tak wielu turystów jak w Bormio i Livigno, a miejscowość jest mniej rozległa niż dwa wspomniane narciarskie kurorty. Narciarze o wysokich umiejętnościach nie będą narzekać na brak wymagających tras, gdyż łącznie do ich dyspozycji jest 40 kilometrów tras. Najdłuższy zjazd to Santa Caterina Valfurva, zjazd z Cresta Sabrett o długości 6,5 km i różnicy poziomów 1 000 m. Najtrudniejszy zjazd natomiast to Santa Caterina Valfurva, Bucaneve o długości 3,4 km i różnicy poziomów 948 m. Zaletami miejscowości są: duży wybór tras biegowych, kameralna atmosfera, dobre trasy dla średnio - zaawansowanych narciarzy, bliskość kurortów Livigno i Bormio, idealny teren narciarski na rodzinne wyprawy. Będąc w St. Antonio Valfurva warto wybrać się do pobliskiego Bormio. Jest to zabytkowe miasto z urokliwym średniowiecznym centrum, położone w sercu Alp Retyckich, niedaleko od granicy austriackiej i szwajcarskiej. Zapewnia dużo dobrej zabawy na stokach i w lokalach rozrywkowych. Można się tu wybrać do atrakcyjnego centrum termalnego czy obejrzeć malowniczą starówkę ze starymi kościołami, wieżami i pałacami, które zachwycą nawet najbardziej wybrednego turystę. Godne polecenia jest również Livigno nazywane "włoskim Tybetem". Jest to miejsce o największym nasłonecznieniu w całych Alpach. Turyści mogą tu skorzystać z 35 wyciągów narciarskich i zróżnicowanych tras o łącznej długości 115 km. Ze względu na mikroklimat, śnieg utrzymuje się tu długo - nawet do połowy kwietnia.

Varena

Varena - mała miejscowość położona w Trydencie w północnych włoszech, 10 km od Cavalese.